Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisine İlişkin Görüşleri
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21009213Anahtar Kelimeler:
Sosyal Bilgiler, Beceri, Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisi, Nitel Araştırma YöntemiÖzet
Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin değişim ve sürekliliği algılama becerisine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, uzman görüşü alınarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan 14 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin değişim ve sürekliliği algılama becerisine yönelik düşüncelerini saptamak amacıyla yapılan bu çalışmada, katılımcıların değişim ve sürekliliği algılama becerisi ile ilgili yeterli düzeyde bilgi sahibi oldukları belirlenmiştir. Katılımcıların ders sürecinde kullandıkları yöntem ve tekniklere bakıldığında çoğunluğun anlatım yöntemini kullandığını ve bu yöntemin beceriyi kazandırma konusunda yeterli olmadığını belirtmişlerdir. Bu yüzden çoğu katılımcı beceriyi kazandırma konusunda daha etkili olabileceğini düşündükleri gezi tekniğini önermişlerdir. Ancak müfredatın yoğun olmasından, ders saatinin az olmasından ve yasal izin süreçlerinin zor olmasında ötürü bu tekniği uygulayamadıklarını dile getirmişlerdir. Katılımcıların söz konusu becerinin, bireylerin gündelik yaşam üzerine etkisinin oldukça fazla olduğunu ifade etmiş ve bu beceriye sahip bireylerin problemlerini daha iyi çözebileceğini vurgulamışlardır. Fakat değişim ve sürekliliği algılama becerinin sosyal bilgiler ders kitaplarında yeterli düzeyde yer almadığını dile getirmişlerdir. Araştırmanın sonucunda beceriyi kazandırma konusunda okul dışı faaliyetlerin daha çok yapılması ile değişim ve sürekliliği algılama becerisinin ders kitaplarında yer verilme durumuna ilişkin çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Referanslar
Acun, F. (2007). Osmanlı’nın torunları Cumhuriyet’in çocukları: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e değişme ve süreklilik. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2007(15), 39–63.
Akbaba, B., & Aksoy, B. (2019). Giriş. B. Aksoy, B. Akbaba, & B. Kılcan (Ed.), Sosyal bilgilerde beceri eğitimi içinde (s. 10–18). Pegem Akademi.
Akbaba, B., Keçe, M., & Erdem, M. (2012). Sosyal bilgiler dersinde çoklu ortam kullanımının öğrencilerin zaman-kronoloji ve değişim-sürekliliği algılama becerilerine etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 237–257.
Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., & Çakmak, E. K. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Canbaba, Z. (2020). Kitap incelemesi: Sosyal bilgilerde beceri eğitimi. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 34–39.
Demircioğlu, İ. H. (2005). Sekizinci sınıf öğrencilerinin tarih öğretiminde kullanılan zaman ve kronolojiyle ilgili bazı kavramları anlama düzeyi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 19, 155–163.
Güler, A., Halıcıoğlu, M. B., & Taşğın, S. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
Jay, L., & Reisman, A. (2019). Teaching change and continuity with historical analogies. Social Studies Research and Practice, 14(1), 98–104. https://doi.org/10.1108/SSRP-03-2019-0020
Johnson, A. P. (2014). Eylem araştırması el kitabı (Y. Uzuner & M. Ö. Anay, Çev. Ed.). Anı Yayıncılık. (Orijinal çalışma 2012’de yayımlanmıştır)
Karataş, Z. (2017). Sosyal bilim araştırmalarında paradigma değişimi: Nitel yaklaşımın yükselişi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 68–86.
Marvasti, A. B. (2004). Qualitative research in sociology. Sage Publications.
Maxim, G. W. (1997). Time capsules: Tools of the classroom historian. The Social Studies, 88(5), 227–232.
Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma (S. Turan, Çev.; 3. baskı). Nobel Yayıncılık.
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). 2024 Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programsos4567Onayli.pdf
Özen, R. (2010). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin zaman, süreklilik ve değişimi algılama becerilerinin araştırılması: Nitel bir araştırma [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi].
Özen, R., & Sağlam, H. İ. (2010). İlköğretim öğrencilerinin değişim ve sürekliliği algılayışı. Akademik Bakış Dergisi, 22, 1–15.
Safran, M., & Şimşek, A. (2006). İlköğretim öğrencilerinde tarihsel zaman kavramının gelişimi. İlköğretim Online, 5(2), 87–109.
Secim, O., & Ünlü, M. (2021). Coğrafya dersi öğretim programı değişim ve süreklilik becerisine yönelik öğretmen algısının incelenmesi. International Journal of Geography and Geography Education, 44, 18–37. https://doi.org/10.32003/igge.903110
Simon, J., & Burstein, P. (1985). Basic research methods in social sciences. Random House.
Şimşek, Ü., & Yıldırım, T. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğrencilere çevre okuryazarlığı becerisi kazandırmada okul dışı coğrafya öğretiminden yararlanma durumları. Turkish Studies-Educational Sciences, 15(6), 4525–4538. https://doi.org/10.47423/TurkishStudies.45143
Türker, A. (2019). Giriş. B. Aksoy, B. Akbaba, & B. Kılcan (Ed.), Sosyal bilgilerde beceri eğitimi içinde (s. 59). Pegem Akademi.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Yolcu, S., & Metin, Ö. (2024). Dördüncü sınıf sosyal bilgiler ders kitabının değişim ve sürekliliği algılama becerisi açısından değerlendirilmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 16(31), 538–558. https://doi.org/10.38155/ksbd.1330499
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Heterotopic View
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
