Üniversite Öğrencilerinin Eko Anksiyete Düzeyleri ile Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Atatürk Üniversitesi Örneği

Alibeli, M. A., & Johnson, C. (2009). Environmental concern: A cross-national analysis. Journal of International and Cross Cultural Studies, 3(1), 1–10.

American Psychological Association & ecoAmerica. (2017). Mental health and our changing climate: Impacts, implications, and guidance. American Psychological Association and ecoAmerica. https://www.apa.org/news/press/releases/2017/03/mental-health-climate.pdf

Barlow, D. H. (2000). Unraveling the mysteries of anxiety and its disorders from the perspective of emotion theory. American Psychologist, 55(11), 1247–1263. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.11.1247

Bilgin Turna, G. (2024). Algılanan çevre bilgisinin sürdürülebilir tüketim davranışı üzerindeki etkisinde çevresel kaygının aracılık rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1392–1417. https://doi.org/10.7816/itobiad.1447187

Boluda-Verdu, I., Senent-Valero, M., Casas-Escolano, M., Matijasevich, A., & Pastor-Valero, M. (2022). Fear for the future: Eco-anxiety and health implications, a systematic review. Journal of Environmental Psychology, 84, 101904. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2022.101904

Borkovec, T. D. (1985). Worry: A potentially valuable concept. In A. H. Tuma & J. D. Maser (Eds.), Anxiety and the anxiety disorders (pp. 463–478). Lawrence Erlbaum Associates.

Bourban, M. (2023). Ecological citizenship. In N. Wallenhorst & C. Wulf (Eds.), Handbook of the Anthropocene. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-25910-4_168

Bryman, A. (2012). Social research methods (4th ed.). Oxford University Press.

Bryman, A., & Cramer, D. (2001). Quantitative data analysis with SPSS release 10 for Windows: A guide for social scientists. Routledge.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (19. baskı). Pegem Akademi.

Clayton, S. (2003). Environmental identity: A conceptual and an operational definition. In S. Clayton & S. Opotow (Eds.), Identity and the natural environment (pp. 45–65). MIT Press.

Clayton, S. (2018). Mental health risk and resilience among climate scientists. Nature Climate Change, 8, 260–261. https://doi.org/10.1038/s41558-018-0123-z

Clayton, S. (2020). Climate anxiety: Psychological responses to climate change. Journal of Anxiety Disorders, 74, 102263. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2020.102263

Clayton, S., & Karazsia, B. T. (2020). Development and validation of a measure of climate change anxiety. Journal of Environmental Psychology, 69, 101434.

Clayton, S., & Manning, C. (2017). The psychological impacts of climate change. Annual Review of Psychology, 68, 629–654.

Clayton, S., Manning, C., & Hodge, C. (2014). Beyond storms and droughts: The psychological impacts of climate change. American Psychological Association and ecoAmerica.

Clayton, S., Manning, C. M., Krygsman, K., & Speiser, M. (2017). Mental health and our changing climate: Impacts, implications, and guidance. American Psychological Association and ecoAmerica.

Coğrafya Dersi Öğretim Programı. (2024). Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programcog9101112Onayli.pdf

Craske, M. G., Stein, M. B., Eley, T. C., Milad, M. R., Holmes, A., Rapee, R. M., & Wittchen, H. U. (2017). Anxiety disorders. Nature Reviews Disease Primers, 3, 17024. https://doi.org/10.1038/nrdp.2017.24

Dalkılıç, E., Erbaşı, N., & Erbaşı, A. (2024). Lise öğrencilerinin çevresel farkındalık, çevresel kaygı ve çevresel tutum düzeylerinin ve kavramlar arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 41(2), 93–111. https://doi.org/10.52597/buje.1371800

Dobson, A. (2003). Citizenship and the environment. Oxford University Press.

Dobson, A. (2004). Citizenship and the environment. Oxford University Press.

Dobson, A. (2007). Environmental citizenship: Towards sustainable development. Sustainable Development, 15(5), 276–285.

Dobson, A., & Bell, D. (Eds.). (2006). Environmental citizenship. MIT Press.

Erten, S. (2012). Environmental consciousness among Turkish and Azeri candidate teachers. Education and Science, 37(166), 88–100. https://doi.org/10.15390/ES.2012.1080

Gezer, M. (2021). Örneklem seçimi ve örnekleme yöntemleri. In B. Çetin, M. İlhan, & M. G. Şahin (Eds.), Eğitimde araştırma yöntemleri (1. baskı, ss. 133–159). Pegem Akademi.

Gezer, M., & İlhan, M. (2018). Ekolojik kimlik ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(3), 1121–1142. https://doi.org/10.17152/gefad.391938

Grupe, D. W., & Nitschke, J. B. (2013). Uncertainty and anticipation in anxiety: An integrated neurobiological and psychological perspective. Nature Reviews Neuroscience, 14(7), 488–501. https://doi.org/10.1038/nrn3524

Hamarat, B., Güler, O., Duran, E., Gümüş, M., & Tufan, E. (2014). Çevresel tehdit, çevresel bilinç ve çevresel tutum, çevre odaklı davranışı etkiler mi? Çanakkale sivil toplum kuruluşları örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 26–56.

Hatcher, L. (1994). A step-by-step approach to using the SAS system for factor analysis and structural equation modeling. SAS Institute.

Hogg, T. L., Stanley, S. K., O’Brien, L. V., Wilson, M. S., & Watsford, C. R. (2021). The Hogg eco-anxiety scale: Development and validation of a multidimensional scale. Global Environmental Change, 71, 102391.

İlhan, M., & Gezer, M. (2021). Araştırmaların sınıflandırılması. In B. Çetin, M. İlhan, & M. G. Şahin (Eds.), Eğitimde araştırma yöntemleri (1. baskı, ss. 101–132). Pegem Akademi.

Kara, Y. (2022). Ekolojik kriz ve anksiyete: Yeni bir kavram olarak eko-anksiyete. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(2), 891–908.

Karagöz, Y. (2021). SPSS-AMOS-META uygulamalı nicel-nitel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Akademik Yayıncılık.

Karasar, N. (2002). Bilimsel araştırma yöntemi (11. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.

Karatekin, K. (2011). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi (Tez No. 288404) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

Karatekin, K., & Aksoy, B. (2012). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies, 7(1), 1423–1438.

Karatekin, K., & Uysal, C. (2018). Ecological citizenship scale development study. International Electronic Journal of Environmental Education, 8(2), 82–104.

Kestepe, M., & Karatekin, K. (2023). Öğretmen adaylarının ekolojik kimliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 8(2), 132–146.

Koyuncu, İ., & Kılıç, A. F. (2019). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanımı: Bir doküman incelemesi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 361–388. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/7665

Kurth, C., & Pihkala, P. (2022). Eco-anxiety: What it is and why it matters. Frontiers in Psychology, 13, 981814.

Leblebici Koçer, L., & Delice, T. (2016). Yeşil reklamlara yönelik tutumların çevresel duyarlılığa etkisi: Çevresel kaygının aracılık rolü. Humanities Sciences, 11(2), 109–139. https://doi.org/10.12739/NWSA.2016.11.2.4C0206

Manning, C., & Clayton, S. (2018). Threats to mental health and wellbeing associated with climate change. In S. Clayton & C. Manning (Eds.), Psychology and climate change: Human perceptions, impacts, and responses (pp. 217–244). Elsevier.

Martinsson, J., & Lundqvist, L. J. (2010). Ecological citizenship: Coming out “clean” without turning “green”? Environmental Politics, 19(4), 518–537.

Morganstein, J. C., & Ursano, R. J. (2020). Ecological disasters and mental health: Causes, consequences, and interventions. Frontiers in Psychiatry, 11, Article 1. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.00001

O’Brien, A. J., & Elders, A. (2021). Climate anxiety: When it’s good to be worried. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing. https://doi.org/10.1111/jpm.12817

Okudan Dernek, K., & Tırış, G. (2020). Yurttaşlığı yeniden düşünmek: Ekolojik yurttaşlık üzerine bir değerlendirme. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 5(3), 745–772.

Oral, F. N., & Durmuş, H. (2023). Üniversite öğrencilerinde eko-anksiyete düzeyi ve beslenme alışkanlıklarıyla ilişkisi: Erciyes Üniversitesi örneği. Sosyal Sağlık Dergisi, 3(2), 15–25.

Özdamar, K. (2004). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi I (5. baskı). Kaan Kitabevi.

Özkara, U., & Elmas, P. (2024). Eko anksiyetenin sürdürülebilir tüketim davranışları ve iklim değişikliği inkârı ile ilişkisinde ekolojik ayak izi farkındalığının rolü. Nesne, 12(33), 351–367. https://doi.org/10.7816/nesne-12-33-04

Pihkala, P. (2019). Climate anxiety. Mental Health Finland.

Pihkala, P. (2020a). Eco-anxiety and environmental education. Sustainability, 12(23), 10149.

Pihkala, P. (2020b). Anxiety and the ecological crisis: An analysis of eco-anxiety and climate anxiety. Sustainability, 12(19), 7836. https://doi.org/10.3390/su12197836

Seyfang, G. (2006). Ecological citizenship and sustainable consumption: Examining local organic food networks. Journal of Rural Studies, 22(4), 383–395. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2006.01.003

Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.

Suhr, D. D. (2006). Exploratory or confirmatory factor analysis? SAS Institute.

Sürdürülebilir Gelişme ve Araştırma Ağı. (2022). The Sustainable Development Research Network. http://www.sd-research.org.uk/

Thomashow, M. (1995). Ecological identity: Becoming a reflective environmentalist. MIT Press.

Uysal, C. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik vatandaşlık düzeylerinin belirlenmesi (Tez No. 532463) [Yüksek lisans tezi, Kastamonu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

Uysal, C., & Karatekin, K. (2022). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik vatandaşlık düzeylerinin belirlenmesi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 7(2), 371–392.

Uzun, K., Öztürk, A. F., Karaman, M., Cebeci, F., Altın, M. O., Arıcı, A., & Artan, T. (2022). Adaptation of the eco-anxiety scale to Turkish: A validity and reliability study. Archives of Health Science and Research, 9(2), 110–115. https://doi.org/10.54614/ArcHealthSciRes.2022.21151

Wilson, R. A. (1996). The development of the ecological self. Early Childhood Education Journal, 24(2), 121–123. https://doi.org/10.1007/BF02353293

Yemez, İ., & Delice Akça, T. (2024). Çevresel kaygı, bilişsel fayda ve duygu durumunun ekolojik ambalajlı ürün satın alma niyetine etkisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(2), 250–278. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1397743

Yılmaz, M., & Arslan, F. M. (2021). Gelecek kaygısı ve sürdürülebilir tüketim bilincinin marka tutumu ve satın alma niyetine etkisi: Arçelik örneği. Journal of Research in Business, 6(2), 510–545. https://doi.org/10.29228/JRB.1010902

Yolay, H., Varol Selçuk, Z., Mercan, G., & Köseoğlu, P. (2022). Çevre dostu yaklaşım olarak ekolojik kimlik: Lise öğrencileri örneklemi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 103–117. https://izlik.org/JA96WM46FH

Yunus, M. A. (2025). Doğanın yurttaşlığı ve insanı biçimlendirmesi: Ekolojik yurttaşlık. Uluslararası Gelişim Akademi Dergisi, 1(7), 5–14.

Yurttaş, A., Erdaş Kartal, E., Çağlar, A., & Yurttaş, A. (2021). Temel eğitimde görev yapan öğretmenlerin ekolojik vatandaşlık düzeylerinin incelenmesi. International Social Sciences Studies Journal, 7(85), 2905–2916.

Zelezny, L. C., Chua, P.-P., & Aldrich, C. (2000). Elaborating on gender differences in environmentalism. Journal of Social Issues, 56(3), 443–457. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00177